ARAPSKA POVELJA O LJUDSKIM PRAVIMA – KRITIČKI OSVRT

  • Miloš Petrović, PhD Departman za pravne nauke Državni univerzitet Novi Pazar
Ključne reči: ljudska prava, Arapska povelja, Liga arapskih država

Apstrakt

U međunarodno-pravnoj regulativi, ljudska prava su do pre nekoliko godina poznavala kodifikacije na univerzalnom i na regionalnim, kontinentalnim nivoima (evropski, interamerički i afrički). Od stupanja na snagu Arapske povelje o ljudskim pravima, 2008. godine, po prvi put se suočavamo sa partikularnim sistemom ljudskih prava koji je kodifikovan u okviru jednog posebnog civilizacijskog i pravnog kruga kome granice nisu kontinenti, pošto su potpisnice ove Povelje arapske zemlje Afrike i Azije. Povelja je, što se samog teksta tiče, učinila značajan otklon od tradicionalističkog pristupa ljudskim pravima, karakterističnog za arapski svet i pisana je u jednom univerzalističkom duhu, tako da se u pravnotehničkom izrazu gotovo i ne razlikuje od sličnih dokumenata koji uspostavljaju univerzalni i partikularne sisteme ljudskih prava drugde u svetu. Sam proces donošenja Povelje je bio prilično dug i složen, a ista je prvi put usvojena 1994. godine, ali nije stupila na snagu, da bi tek izmenjena i revidirana Povelja iz 2004. godine konačno stupila na snagu početkom 2008. godine. Iako dodatno osavremenjena, Povelja ima nekoliko nedostataka, a svakako da je najuočljiviji od njih, nedostatak adekvatnog mehanizma zaštite ljudskih prava, pa su u tom smislu u arapskom svetu već pokrenute inicijative da se Povelja dopuni jednim Protokolom kojim bi se formirao Arapski sud za ljudska prava, po ugledu na slične sudove koji već godinama sa manje ili više uspeha funkcionišu na evropskom, američkom i afričkom kontinentu.

Objavljeno
2012-04-30
Sekcija
Originalni naučni rad