Ustavnosudski aktivizam u Severnoj Makedoniji
Glavni sadržaj članka
https://orcid.org/0009-0003-0780-5768
Apstrakt
Sui generis karakter ustavnosudskog odlučivanja u Republici Severnoj Makedoniji proizilazi iz činjenice da u Evropi verovatno ne postoji drugi ustavni sud čija su nadležnost, organizacija, način rada i funkcionisanje utemeljeni direktno u Ustavu i sopstvenom poslovniku, bez posebnog zakonskog okvira. Ova ustavna specifičnost suštinski otvara prostor za dva moguća pristupa. Prvi je da se Sud prepusti formalizmu i zadrži status quo, što bi nesumnjivo rezultiralo komfornom i lagodnom pozicijom za sam Sud, kao i za Skupštinu, Vladu i druge državne organe; međutim, takav pristup ni na koji način ne bi doprineo razvoju vladavine prava. Drugi pristup jeste da Sud odstupi od formalizma i pokaže sudski aktivizam. Međutim, ovaj pristup neizbežno stvara tenzije, pa čak i konflikte sa drugim državnim organima, kao i pritiske i uticaje različite prirode i intenziteta, pretežno političke. Ipak, ovaj pristup značajno oblikuje ustavnu, pravnu, pa čak i političku kulturu, i nesumnjivo predstavlja ozbiljan doprinos izgradnji demokratske države zasnovane na vladavini prava. Ovaj rad posvećen je konkretnim rezultatima koji proističu iz izbora između jednog od ova dva pristupa.
Preuzimanja
Detalji članka
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo 4.0 Internacionalna licenca.
Reference
Jovičić, M. 2006. Ustav i ustavnost. Beograd: Službeni glasnik, Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu.
Kmiec, D., Keenan, “Origin and Current Meanings of ‘Judicial Activism’,” California Law Review, Vol. 92, pp. 1442–14476. https://doi.org/10.2307/3481421
Kostadinovski, D. & Gjorgievska, V. 2023a. Loyalty towards the Constitution 2 – Interpretation of the Constitution. Skopje: Kultura.
Kostadinovski, D. & Gjorgievska, V. 2023b. Loyalty towards the Constitution 3 – Living Constitutionalism. Skopje: Kultura.
Kostadinovski, D. 2024a. Theory of Living Constitutionalism and human rights. Centrum, No. 22, pp. 44–64.
Kostadinovski, D. 2024b. Human rights and interpretation of the Constitution. Knowledge – International Journal, 67(6), pp. 1089–1096.
Kostadinovski, D. 2025. Interpretative decisions of the Constitutional Court of North Macedonia in the function of protecting human rights and freedoms. Balkan Social Science Review, 26(26), pp. 53–71. https://doi.org/10.46763/BSSR25262653k
McBain, L., H. 1928. The Living Constitution: A Consideration of the Realities and Legends of Our Fundamental Law. New York: The Macmillan Company.
Rajić, N., N. 2017. Odnos parlamenta i Ustavnog suda u ostvarivanju i zaštiti ustavnosti zakona. Doktorska disertacija. Beograd: Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu.
Strauss, D. 2015. “Does the Constitution Means What Says It Means,” Harvard Law Review, 61 (1), pp. 1–61.
Sunstein, R.Cass, “A In Defense of the Hard Look: Judicial Activism and Administrative Law,” Harvard Journal of Law and Public Policy, Vol. 7, No. 1, pp. 51–59.