KRIVIČNOPRAVNI ASPEKTI PROGANJANJA- SPORNA PITANJA I MOGUĆI PRAVCI DE LEGE FERENDA IZMENA

Ključne reči: proganjanje; Istanbulska konvencija;, uporedno pravo; Krivični zakonik Srbije;

Apstrakt

Ratifikacijom Istanbulske konvencije koja zahteva od država članica da inkriminišu proganjanje, nastala je obaveza za Republiku Srbiju da dopuni svoje krivično zakonodavstvo propisivanjem ovog krivičnog dela. Međutim, Konvencija nije detaljno navela bitna obeležja bića krivičnog dela proganjanja. U tom smislu, iskustvo zemalja koje su već predvidele proganjanje poslužilo je kao model za propisivanje elemenata bića ovog krivičnog dela u Krivičnom zakoniku Srbije. Ipak, uočivši da proganjanje nije jedinstveno inkriminisano ni u teoriji ni u uporednom zakonodavstvu, autor analizirajući ovo krivično delo u krivičnom zakonodavstvu Srbije, uz osvrt na prve primere iz sudske prakse, predlaže odgovore na neka od kontroverznih krivičnopravnih pitanja u pogledu nove inkriminacije, pružajući poseban osvrt na razgraničenje sa drugim krivičnim delima. Prepoznajući nedostatke de lege lata rešenja, pre svega preširoku zonu kažnjivosti, kao i odsustvo posledice kod većine radnji izvršenja, autor daje u zaključnim razmatranjima predloge za de lege ferenda izmenu i dopunu postojećeg zakonskog rešenja sa ciljem njegovog poboljšanja i pravilne primene u sudskoj praksi.

Reference

Literatura
Burczycka, M. & Conroy S. 2018. Family violence in Canada: A statistical profile. Ottawa : Canadian Centre for Justice Statistics.
Catalano, S. 2012. Stalking Victims in the United States. Washington D.C. : Bureau of Justice Statistics, U.S. Department of Justice,
Chik, W. 2008. Harassment through the Digital Medium A Cross-Jurisdictional Comparative Analysis on the Law on Cyberstalking. Journal of International Commercial Law and Technology, 3(1), pp. 13-44.
Council of Europe, Explanatory Report to the Council of Europe Convention on preventing and combating violence against women and domestic violence, Council of Europe, 2011.
Drahokoupilová, J. 2007 Cyberstalking. Masaryk University Journal of Law and Technology, 1 (2), pp. 145-155.
Đokić, I. 2018. Proganjanje – nova inkriminacija kao nastavak krivičnopravnog ekspanzionizma u Republici Srbiji. U: Vujović, O. (ur.) Zbornik radova Univerzalno i osobeno u pravu ,Kosovska Mitrovica : Pravni fakultet Univerziteta u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici, pp. 173-191.
Fisher, B., Cullen, F. & Turner, M. 2002. Being Pursued: Stalking Victimization. In: A National Study of College Women, Criminology & Public Policy, 1(2), pp. 257-308.
Goodno, N. 2007. Follow, Cyberstalking, a New Crime: Evaluating the Effectiveness of Current State and Federal Laws. Missouri Law Review, 72 (1), pp. 125-197.
Hackett, K. 2000. Criminal harassment. Juristat, 20 (11), pp. 1-17.
Hazelwood, S. & Koon-Magnin, S. 2013. Cyber Stalking and Cyber Harassment Legislation in the United States: A Qualitative Analysis. International Journal of Cyber Criminology, 7 (2), pp. 155-168.
Kovačević, M. & Maljković, M. 2016. Proganjanje – kriminološki i krivičnopravni aspekti. Zbornik IKSI, 3, pp. 85-99.
Marcum, C., Higgins, G. & Ricketts, M. 2014. Juveniles and Cyber Stalking in the United States: An Analysis of Theoretical Predictors of Patterns of Online Perpetration. International Journal of Cyber Criminology, 8(1), pp. 47-56 .
Miladinović-Stefanović, D. 2016. Prilog raspravi o kriminalizaciji proganjanja. Zbornik radova Pravnog fakulteta u Nišu, 72, pp. 143-162.
Nikolić-Ristanović, V. & Kovačević-Lepojević, M. 2007. Proganjanje: pojam, karakteristike i društveni odgovori. Temida, 4, pp. 3-12.
Pittaro, M. 2007. Cyber stalking: An Analysis of Online Harassment and Intimidation. International Journal of Cyber Criminology, 1 (2), pp. 180-197.
Ranđelović, V. 2016. Proganjanje: pojam, karakteristike i predlozi de lege ferenda. Zbornik radova Pravnog fakulteta u Novom Sadu, 1, pp. 233-244.
Reyns, B. 2010. A situational crime prevention approach to cyberstalking victimization: Preventive tactics for Internet users and online place managers. Crime Prevention and Community Safety, 12(2), pp. 99-118.
Reyns, B. & Englebrecht, C. 2013. The Fear Factor: Exploring Predictors of Fear Among Stalking Victims Throughout the Stalking Encounter. Crime & Delinquency, 59(5), pp. 788-808.
Roberts, L. 2008. Jurisdictional and definitional concerns with computer-mediated interpersonal crimes: An Analysis on Cyber Stalking. International Journal of Cyber Criminology, 2 (1), pp. 271-285.
Stojanović, Z. 2017. Proganjanje – novo krivično delo u Krivičnom zakoniku Srbije. U: Ignjatović, Đ. (ur.). Kaznena reakcija u Srbiji. VII deo. Beograd: Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu, pp. 1-10.
Stojanović, Z. & Delić, N. 2017. Krivično pravo. Posebni deo. Beograd: Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu.
Škulić, M. 2016. Proganjanje i polno uzmeniravanje. Tužilačka reč, 31, pp. 14-21.

Pravni izvori
Codice penale italiano, 1930. Regio Decreto, 19 ottobre 1930, n. 1398, sa poslednjim izmenama: Legge, 9. Gennaio 2019, n. 3. Altalex, https://www.altalex.com/documents/codici-altalex/2014/10/30/codice-penale (12. 3. 2019).
Criminal Code of Canada, 1985. RSC 1985. Dostupno na: https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/c-46/ (12. 3. 2019).
Kazenski zakonik Republike Slovenije, 2012. Uradni list RS, št. 50/12 – uradno prečiščeno besedilo, 6/16 – popr., 54/15, 38/16 in 27/17.
Kazneni zakon Republike Hrvatske, 2011. Narodne novine, 125/2011, 144/2012, 56/2015, 61/2015, 101/2017.
Krivični zakonik Republike Srbije, 2005. Službeni glasnik RS, br. 85/2005, 88/2005 – ispr., 107/2005 – ispr., 72/2009, 111/2009, 121/2012, 104/2013, 108/2014 i 94/2016.
Krivični zakonik Crne Gore. Službeni list RCG, br. 70/2003, 13/2004 – ispr. i 47/2006 i Službeni list CG, br. 40/2008, 25/2010, 32/2011, 64/2011 - dr. zakon, 40/2013, 56/2013 - ispr., 14/2015, 42/2015, 58/2015 – dr. zakon, 44/2017 i 49/2018.
Krivični zakonik Republike Srpske, Službeni glasnik Republike Srpske, br. 64/2017.
Protection of Freedoms Act, 2012. http://www.legislation.gov.uk/ukpga/2012/9/contents/enacted, 12. 3. 2019.
Strafgesetzbuch (Österreich), 1871 (1998). BGBI. Nr. 60/1974, 205/1982, 295/1984, 605/1987, 599/1988, 242/1989, 243/1989, 30a/1991, 628/1991, 527/1993, 570/1993, 622/1994, 762/1996, 12/1997, 105/1997, 112/1997, 131/1997, 153/1998, 34/2000, 58/2000, 19/2001, 130/2001, 62/2002, 101/2002, 134/2002, 15/2004, 136/2004, 152/2004, 68/2005, 56/2006, 93/2007, 109/2007, 112/2007, 40/2009, 52/2009, 98/2009, 135/2009, 142/2009, 38/2010, 58/2010, 108/2010, 111/2010, 66/2011, 103/2011, 130/2011, 12/2012, 61/2012, 111/2012, 120/2012, 25/2013, 116/2013, 134/2013, 101/2014, 106/2014, 112/2015, 113/2015, 154/2015, 117/2017, 70/2018.
Strafgesetzbuch (Deutschland), 1871 (preinačen 1998). StGB in der Fassung der Bekanntmachung vom 13. November 1998 (BGBl. I S. 3322), Letzte Änderung durch: Nr. 18 vom 10.05.2019.
US code, title 18—crimes and criminal procedure, enacted by act June 25, 1948, ch. 645, §1, 62 Stat. 683, Added Pub. L. 104–201, div. A, title X, § 1069(a), Sept. 23, 1996, 110 Stat. 2655; amended Pub. L. 106–386, div. B, title I, § 1107(b)(1), Oct. 28, 2000, 114 Stat. 1498; Pub. L. 109–162, title I, § 114(a), Jan. 5, 2006, 119 Stat. 2987; Pub. L. 113–4, title I, § 107(b), Mar. 7, 2013, 127 Stat. 77; Pub. L. 115–334, title XII, § 12502(a)(1), Dec. 20, 2018, 132 Stat. 4982.
Zakon o potvrđivanju Konvencije Saveta Evrope o sprečavanju i borbi protiv nasilja nad ženama i nasilja u porodici, Službeni glasnik RS – Međunarodni ugovori, br. 12/2013, 4/2014.
Objavljeno
2020-02-05
Sekcija
Originalni naučni rad